“
پر واضح است که نفرین به صورت کیفر و مجازاتی است که همواره برخلاف طبیعت و فطرت آدمی او را دچار عذاب و رنج میسازد. این که خداوند آرزوی کم خندیدن و زیاد گریستن برای نافرمانان می کند، حکایت از این حقیقت دارد که خنده به عنوان یکی از عوامل نشاط، امر طبیعی و فطری است که خداوند میخواهد به عنوان کیفر، نافرمانان از این امر محروم باشند(خامنهای، ۱۳۸۴).
توصیفات قرآن در خصوص بهشت نیز حاکی از این واقعیت است که اسلام بر نشاط و شادی مهر تأیید کردهاست، زیرا باغهای زیبا، آبهای زلال و روان، زیباترین بسترها، نرمترین و چشمگیرترین پارچهها، برترین دیدنیها و … که قرآن در وصف بهشت ترسیم می کند، همه جزء عوامل نشاط و شادی به شمار میروند و خداوند متعال برای شاد کردن انسانها بهشت را این چنین قرار داده است( قرآن کریم سوره الرحمن، آیه ۴۵ تا ۷۸؛ سوره واقعه، آیه ۹ تا ۳۹؛ سوره یس، آیه ۵۵ تا ۵۸).
قرآن در فراز دیگری، برخی عوامل شادی و نشاط را مخصوص مؤمنان دانسته است(قُل مَن حرمَ زینَه الله التی اخرَج لِعبادِهِ وَ الطیباتِ منَ ارزقِ قُل هی للذین آمنوُا فی الحیاهِ الدُنیا خالصَه یوم القیامه) (سوره اعراف، آیهی ۳۲) « بگو در برابر کسانی که بسیاری از مواهب زندگی را تحریم میکردند» ای پیغمبر چه کسی زینت و آرایش و زیباییهایی را که خداوند از درون طبیعت برای بندگانش بیرون کشیده، حرام کردهاست. بگو این مواهب پاک و این زیباییها برای مردم با ایمان در همین زندگی دنیا و در زندگانی جاوید آخرت قرار داده شده است. با این تفاوت که در این دنیا، زیباییها و این مواهب پاک، برای مردم با ایمان به صورت خالص وجود دارد(خامنهای، ۱۳۸۴).
این آیه به خوبی بیانگر این حقیقت است که اسلام به بهرهمند شدن از زیباییها و مواهب زندگی که در زمره عوامل نشاط آورند اهمیت میدهد و آن را زیبنده دینداران و مؤمنان میداند. از زبان معصومان علیهم اسلام نیز ( که مترجمان حقیقی وحیاند) میخوانیم:
۱- رسول اکرم (ص) « مؤمن شوخ و شاداب است» (بحرانی، ۱۳۶۳).
۲- حضرت علی(ع)، شادمانی، گشایش خاطر میآورد، اوقات شادی، غنیمت است (آمدی، ۱۳۶۶). «هر کس شادیاش اندک باشد، آسایش او در مرگ خواهد بود(مجلسی، ۱۴۰۳ ه ق)».
۲-۲۳- پیشینه پژوهشی تحقیق
اسپکتور[۹۱] (۲۰۰۰) بیان میکند که تحقیقات زیادی در زمینه افراد درون گرا- برون گرا و شخصیت های شاد- افسرده انجام شده است و نشان میدهد افرادی که از نظر برون گرایی نمره بالا می گیرند و در محیط زندگی و کار از شادی بالایی برخوردار هستند، رضایت شغلی شان بالا است، نرخ غیبت آن ها پایین است، نسبت به محیط کار بیشتر احساس وابستگی میکنند و در مقایسه با افراد درون گرا بیشتر تمایل به بروز رفتار شهروندی از خود دارند.
ریچارد هارمر[۹۲] (۲۰۰۲) طی تحقیقی به بررسی ارتباط بین معنویت، هوش هیجانی و رفتار شهروندی سازمانی پرداخت. مطالعه شامل ۶۰ کارمند استرالیایی با میانگین سن ۲۰ تا ۴۲ سال بود که پرسش نامه ها از طریق اینترنت تکمیل گردید. نتایج حاصل نشان دهنده همبستگی مثبت بین تمام متغیر ها میباشد . همچنین نتایج به وسیله آنالیز رگرسیون مجددا تجزیه و تحلیل شد و این مطالعه پیشنهاد میکند که عمق تجربیات معنوی کارکنان میتواند نقش واسطه ای در بروز تاثیرات هوش هیجانی کارمندان و تغییر پذیری در رفتارهای شهروندی سازمانی داشته باشد.
نتایج پژوهش گارسیا- زامور[۹۳] (۲۰۰۳) نشان داد که هوش معنوی و تجربه معنوی عمیق کارکنان سازمان، شغل و کار آنان را معنادار میکند و مسئولیت پذیری شخصی آنان را نسبت به حرفه کاری شان بالا میبرد(به نقل از موسوی و همکاران، ۱۳۹۰).
کروپانزانو، راپ و برین[۹۴] (۲۰۰۳) دریافتند که شادکامی اثراتی مثبت بر رفتار شهروندی سازمانی دارد. محققان این را به وسیله ارتباط میان ابعاد شادکامی(رضایت، خلق مثبت، سلامتی، کارآمدی، عزت نفس) و رفتار شهروندی سازمانی توسعه دادند آن ها همچنین اظهار کردندکه دلبستگی شغلی روی این ارتباطات تاثیر غیر مستقیم دارد. داده های گرد آوری شده از ۲۹۶ نمونه زوج از کارمندان خدماتی و سرپرستان آن ها از ۱۲ هتل و رستوران در تایوان این یافته را نشان داد که شادکامی و موفقیت فردی ارتباط مثبت با رفتار شهروندی سازمانی دارد.
پیتر[۹۵](۲۰۰۳) پژوهشی با عنوان “اثرات معنویت در محیط کار بر رفتار شهروندی سازمانی و ارتباط آنان با کیفیت خدمات و وفاداری مشتری” انجام داد. در این پژوهش به این نتیجه رسید که تشویق معنویت در محیط کار میتواند منجر به مزایای و منابعی از قبیل افزایش خلاقیت، افزایش صداقت و اعتماد و حس تکامل شخصی، تعهد سازمانی، بهبود نگرش های شغلی کارکنان، افزایش رضایت شغلی، مشارکت شغلی و نیز کاهش نیات ترک محیط کار، افزایش اخلاق و وجدان کاری بیشتر، انگیزش بیشتر، عملکرد و بهره وری بالاتر شود.
در مطالعه مین هئی[۹۶](۲۰۰۴) که بررسی راه های چگونگی افزایش حالت رفتاری مناسب شهروندی و توسعه آن به منظور دستیابی این حالت در محیط های رسمی و غیررسمی و اجرای عملی آن در محیط کار است آمار های به دست آمده از بعضی از مطالعات بر این است که رفتار شهروندی با شاخص هائی از جمله شادکامی، برونگرایی و هوش هیجانی رابطه نزدیکی دارد.
کامرون[۹۷](۲۰۰۴) در پژوهشی با هدف بررسی عوامل مؤثر بر فسادهای اخلاقی و مالی در سازمانها و در نهایت پیامد آن روی عملکرد شغلی کارکنان، دو مقوله تقوای سازمانی وشادکامی را مورد بررسی قرار داد. بدینصورت که ۲۶۰ نفر از کارکنان ادراکشان از تقوی سازمانی و سلامت عاطفی(یکی از شاخصه های مهم شادکامی کارکنان) را بیان کردند، همچنین سرپرستان، میزان رفتار شهروندی و فرا وظیفه ای این کارکنان را گزارش کردند. نتایج نشان داد که تقوی سازمانی ادراک شده و شادکامی به طور معنی داری رابطه قوی با رفتار شهروندی سازمانی کارکنان دارد.
پاول و می یر[۹۸] (۲۰۰۴) طی تحقیقی در خصوص رابطه نظریه ی مزیت های جانبی بکر و مدل سه مؤلفه ای تعهد سازمانی بیان کردهاند که علاوه بر عوامل سازمانی و مادی که نقش بالایی با رفتار مدنی سازمانی دارد، معنویت و بر خورداری از هوش معنی نقش بالاتری نیز با رفتار مدنی سازمانی دارد.
در یک مطالعه که برروی ۱۷۸ کارمند شرکت هواپیمایی انجام گرفت محققان دریافتندکه بین شخصیت های شاد و موافق اجتماعی با فعالیت های داوطلبانه رابطه وجود دارد در همین رابطه آنان دریافتند که همدلی با دیگران بعد دیگری از نوع دوستی است که با عملکرد موافق اجتماعی رابطه دارد در مجموع مطالعات انجام شده نشان دادند که شادکامی با رفتار شهروندی سازمانی رابطه مثبت دارد(نی یر[۹۹]، ۲۰۰۶).
کاردونا و لاگومارسیو[۱۰۰] در پژوهشی (۲۰۰۶ ) به بررسی رابطه بین رهبری، هوش معنوی و رفتار شهروندی سازمانی پرداختند. در این پژوهش به بررسی روابط ساختاری درنمونه ای با حجم ۱۱۶ نفر از اروگوئه پرداخته شد. نتایج نشان داد که رفتارهای رهبری تعاملی منجر به تقویت هوش معنوی کارکنان می شود. در حالی که رفتارهای رهبری تحولگرا چنین نقشی را ندارد. به علاوه رفتارهای رهبری تعاملی و هوش معنوی بروز رفتار شهروندی سازمانی را بیشتر فراهم می نمایند.
“
|
[شنبه 1401-09-19] [ 06:17:00 ب.ظ ]
|
